Werknemer ontslaan? Grote kans dat je dan een transitievergoeding moet betalen. Dat geldt als je jouw werknemer dit jaar nog wilt ontslaan. En dat blijft ook zo onder de Wet arbeidsmarkt in balans. Per 1 januari 2020 gaan er met betrekking tot het recht op en de opbouw van de transitievergoeding wel een aantal zaken veranderen. Tenminste, als de Eerste Kamer met het wetsvoorstel Arbeidsmarkt in balans instemt. In dit artikel lees je met welke kosten je rekening moet houden. Dit jaar. En (vanaf) volgend jaar.

Wanneer moet je een transitievergoeding betalen?

Ontsla je jouw werknemer? Of verleng je diens tijdelijke arbeidscontract niet? Dan moet je een transitievergoeding betalen. Althans, als het betreffende dienstverband ten minste twee jaar heeft geduurd. Dat geldt dus ook als je een jaarcontract met nog eens een jaar verlengt. Op de verplichting tot betaling van een transitievergoeding, gelden wel een aantal uitzonderingen:

  • Zo ben je geen transitievergoeding verschuldigd, als het dienstverband door jouw werknemer wordt beëindigd. Behalve als er sprake is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van jouw kant. In dat geval moet je namelijk wel een transitievergoeding betalen, óók als jouw werknemer zelf weggaat.
  • Heeft jouw werknemer zich daarentegen schuldig gemaakt aan ernstig verwijtbaar handelen of nalaten? Dan ben je geen transitievergoeding verschuldigd. Let wel even op bij ontslag op staande voet. Uit rechtspraak van de Hoge Raad blijkt namelijk dat de aanwezigheid van een dringende reden voor ontslag, niet altijd betekent dat de werknemer ook een ernstig verwijt kan worden gemaakt. En kan de werknemer geen ernstig verwijt worden gemaakt? Dan heeft hij wél recht op een transitievergoeding. Dus ook als er wel een dringende reden is die het ontslag op staande voet rechtvaardigt.

Is er sprake van een bedrijfseconomisch ontslag? Of blijvende gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid van de werknemer? Houd dan ook rekening met de verplichting tot betaling van een gedeeltelijke transitievergoeding bij een (gedwongen) structurele urenvermindering van ten minste twintig procent. Dat heeft de Hoge Raad namelijk bepaald in een recent arrest. Dit geldt overigens niet alleen voor de situatie dat je het arbeidscontract aanpast. Een gedeeltelijke transitievergoeding moet je ook betalen, als je het contract gedeeltelijk beëindigt. Of helemaal beëindigt en daarna opvolgt met een nieuw arbeidscontract.

Transitievergoeding 2019: wat kost ontslag nu?

Is jouw werknemer twee jaar of langer bij jou in dienst? Dan moet je een transitievergoeding betalen als je hem of haar ontslaat. Of diens tijdelijke contract niet verlengt. Op dit moment is de vergoeding als volgt opgebouwd:

  • Over de eerste tien jaar, betaal je een derde bruto maandsalaris per dienstjaar. Of een zesde maandsalaris per half jaar.
  • Is de werknemer langer dan tien jaar in dienst? Dan betaal je voor ieder jaar dat het dienstverband langer heeft geduurd dan tien jaar in 2019 nog een verhoogd tarief. Namelijk een half bruto maandsalaris per dienstjaar. Of een vierde maandsalaris per half jaar.
  • Let extra goed op als je een werknemer van 50 jaar of ouder ontslaat. Want een 50-plusser heeft tot 1 januari 2020 recht op een half maandsalaris per jaar, als:
    • hij/zij langer dan 10 jaar bij jou in dienst is, en;
    • je geen kleine werkgever bent. Oftewel gemiddeld minimaal 25 (payroll)werknemers in dienst hebt.

* NB: bij de berekening wordt de transitievergoeding afgerond op volledig gewerkte halve dienstjaren.

De maximale transitievergoeding voor 2019 bedraagt € 81.000. Of een jaarsalaris, als dat hoger is.

Transitievergoeding 2020: wat kost ontslag onder de Wet arbeidsmarkt in balans?

In mijn artikel:“Wet arbeidsmarkt in balans: wat verandert er per 1 januari 2020?” geef ik al aan, dat met de Wab onder meer wordt beoogd om het verschil in (ontslag)kosten tussen ‘vast’ en ‘flex’ zo klein mogelijk te maken. Daartoe worden met betrekking tot de transitievergoeding de volgende maatregelen getroffen:

  • De referteperiode van twee jaar wordt afgeschaft. Per 1 januari 2020 heeft de werknemer daarom direct (dus vanaf start arbeidsovereenkomst) recht op een transitievergoeding.
  • Daarnaast wordt de transitievergoeding niet meer afgerond op volledig gewerkte halve dienstjaren. In plaats daarvan wordt de transitievergoeding berekend over de feitelijke duur van het dienstverband. Dus dat betekent dat je straks ook een transitievergoeding moet betalen als het arbeidscontract na een week of zelfs al na een dag eindigt.
  • De transitievergoeding voor dienstverbanden langer dan tien jaar wordt een stuk lager. Onder de Wet arbeidsmarkt in balans bedraagt de vergoeding namelijk altijd een derde maandsalaris per gewerkt jaar.
  • Let op. Per 1 januari 2020 is het mogelijk om werknemers te ontslaan als sprake is van twee of meer niet-voldragen ontslaggronden (de cumulatiegrond). Bij twee of meer niet-voldragen ontslaggronden, kan voor de rechter echter wel een reden zijn om een transitievergoeding van maximaal 150% toe te kennen. Als een ontslaggrond bijna voldragen is, kan dat voor de rechter een reden zijn om een lager percentage toe te kennen.

Let op! Er wordt een compensatieregeling geïntroduceerd voor (kleine) werkgevers die hun bedrijf beëindigen wegens pensionering of ziekte. Om daarvoor in aanmerking te komen, moet je niet meer dan 25 werknemers in dienst hebben. Bovendien moet je de werkzaamheden van de onderneming staken, wegens:

  • een dusdanige ziekte die voortzetting van het bedrijf verhinderd;
  • het bereiken (of hebben bereikt) van de AOW-gerechtigde leeftijd.

Wanneer gaat de nieuwe rekenmethode gelden?

In principe geldt de nieuwe rekenmethode voor de transitievergoeding per 1 januari 2020. Hierbij wordt de hoogte van de vergoeding bepaald op het moment dat deze verschuldigd is. Dat is dus bij het einde van het contract (van rechtswege of na afloop van de opzegtermijn). Er zijn echter een paar uitzonderingen. De huidige rekenmethode blijft gelden voor situaties waarin vóór 1 januari 2020:

  • een ontslagprocedure bij het UWV of de rechter is gestart, of;
  • de arbeidsovereenkomst al is opgezegd, of;
  • de werknemer met het ontslag heeft ingestemd.

Tips

Ten slotte nog enkele tips:

  • Een goede dossieropbouw is belangrijk. Want met een volledig dossier kan je niet alleen makkelijker tot een daadwerkelijk ontslag komen. Ook kan daarmee eerder een beroep worden gedaan op een (bijna-) voldragen ontslagrond. De kans op een hogere transitievergoeding wordt daarmee verkleind, waardoor het ontslag dus goedkoper is.
  • Wil je een werknemer ontslaan, dan geldt in de meeste gevallen dat je niet onder betaling van de transitievergoeding (of een vergelijkbaar alternatief) uitkomt. Het is daarom aan te raden om tijdig geld opzij te zetten voor opbouw transitievergoeding, zeker na invoering van de Wab.
  • Ga vooraf na welke rekenmethode het voordeligst is. Is de werknemer langer dan 10 jaar in dienst? Dan kan de hoogte van de transitievergoeding een reden zijn om ontslag nog even uit te stellen tot na 1 januari 2020. Voor kortere arbeidscontracten kan het echter juist wel gunstiger zijn om het ontslag dit jaar nog in gang te zetten. Het tijdig inwinnen van juridisch advies is hierbij aan te raden.

Vragen over de transitievergoeding?

Wil je jouw werknemer ontslaan? Of diens contract niet verlengen? Neem dan gerust vrijblijvend contact met mij op. Ik adviseer je graag over de mogelijkheden om het ontslag zo voordelig mogelijk in gang te zetten.