Heb je een langdurig zieke werknemer in dienst? Dan wil je na twee jaar doorbetaling van loon, niet ook nog eens een transitievergoeding betalen. Tot voor kort was het slapend dienstverband dan dé manier op een opeenstapeling van kosten te voorkomen. Maar vanaf 1 april 2020 kun je (met terugwerkende kracht) een compensatie aanvragen voor de betaalde transitievergoeding. Dat kan dus een goede reden zijn om een (slapend) dienstverband wel te beëindigen. Uit recente rechtspraak lijkt nu zelfs te volgen dat het slapend dienstverband (in de toekomst) soms moet worden beëindigd. Er is dus veel te doen over het slapend dienstverband. Daarom ga ik deze maand in op de vraag wanneer het verstandig is om een slapend dienstverband aan te houden. En wanneer niet.

Geen transitievergoeding bij slapend dienstverband

Is jouw werknemer meer dan twee jaar ziek? En ziet er niet naar uit dat hij binnen een halfjaar weer in jouw bedrijf aan het werk kan? Dan kun je zijn ontslag bij het UWV aanvragen. Maar dat betekent ook dat je jouw werknemer een transitievergoeding moet betalen. En dat kan flink in de papieren lopen. Erg frustrerend, helemaal aangezien je ook al twee jaar loon hebt doorbetaald. Veel werkgevers kiezen daarom voor een slapend dienstverband. De werknemer blijft dan na twee jaar ziekte gewoon in dienst, maar ontvangt geen loon meer.

Maar mag dat eigenlijk wel, een dienstverband slapend houden?

Er bestaat geen wettelijke verplichting voor het ontslaan van een zieke werknemer of voor het beëindigen van een slapend dienstverband. Werknemers die hun werkgever tot ontslag en betaling van een transitievergoeding wilden dwingen, vingen bij de rechter dan ook altijd bot. Rechters oordeelden namelijk steevast, dat een slapend dienstverband geen strijd met goed werkgeverschap oplevert. Of ernstig verwijtbaar is. Oók niet als het dienstverband alleen maar slapend wordt gehouden om betaling van de transitievergoeding te omzeilen. Conclusie was dus altijd dat een werkgever zelf mag bepalen of een dienstverband slapend houdt of niet. Maar recente rechtspraak zet deze vaste jurisprudentie op losse schroeven.

Slapend dienstverband toch strijd met het goed werkgeverschap?

Uit een kortgedingvonnis van 28 maart 2019 volgt dat een slapend dienstverband – afhankelijk van de omstandigheden – wél in strijd kan zijn met het goed werkgeverschap. Volgens deze rechter kan er daarom wel degelijk een verplichting bestaan om een slapend dienstverband op te zeggen. En daarmee gaat dit vonnis dus dwars in tegen de eerdergenoemde vaste rechtspraak.

Maar waarom dan nu deze omslag? Dat heeft te maken met de recente totstandkoming van de Wet compensatie transitievergoeding. Vanaf 1 april 2020 kunnen werkgevers namelijk via een compensatieregeling hun betaalde transitievergoeding terugkrijgen. De uitdrukkelijke bedoeling van deze regeling is het beëindigen of terugdringen van het slapende dienstverband. Met name door deze bedoeling, oordeelt de kortgedingrechter dat er onder omstandigheden (nu) wel een ontslagplicht kan gelden.

Moet je een slapend dienstverband nu dus beëindigen?

Het is echter nog maar zeer de vraag of je op dit moment al serieus rekening moet houden met een ontslagplicht na twee jaar ziekte of bij een slapend dienstverband. Ik denk van niet. Ook de Wet compensatie transitievergoeding verplicht de werkgever immers niet om een slapend dienstverband te beëindigen. Bovendien hebben werkgevers nog steeds een gerechtvaardigd belang bij het in stand houden van een slapend dienstverband. De compensatieregeling treedt immers pas op 1 april 2020 in werking. De werkgever moet dus een aanzienlijk bedrag voorschieten, terwijl niet duidelijk is of er überhaupt een (volledige) vergoeding komt en, zo ja, wanneer dan. Dit wordt ook bevestigd door de rechtbank Overijssel op 21 maart 2019 en de rechtbank Limburg op 4 april 2019.

Compensatie transitievergoeding na twee jaar ziekte per 1 april 2020

Zoals gezegd kunnen werkgevers deze compensatie per 1 april 2020 aanvragen. Het is denkbaar dat werkgevers na deze datum onder omstandigheden wél kunnen worden verplicht om een slapend dienstverband te beëindigen. De rechtbank Overijssel sorteert daar ook alvast op voor. In het vonnis wordt benoemd dat het slapend houden van een dienstverband onder omstandigheden wel ernstige verwijtbaarheid kan opleveren als er eenmaal een compensatiemogelijkheid is. Op 10 april jl. heeft de rechtbank Limburg zogenaamde prejudiciële vragen gesteld aan de Hoge Raad; er kan dus op korte termijn duidelijkheid komen hoe werkgevers met slapende dienstverbanden moeten omgaan.

Dus slapend dienstverband nu wel of niet beëindigen?

Er moet dus van geval tot geval worden bekeken of beëindiging van de arbeidsovereenkomst na twee jaar ziekte of van een slapend dienstverband wel of niet verstandig is. Kort gezegd kom je in aanmerking voor een compensatie van de transitievergoeding als wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:

  • je hebt de transitievergoeding betaald op of na 1 juli 2015, en;
  • de werknemer had recht op de transitievergoeding, en;
  • de werknemer is ontslagen wegens langdurige arbeidsongeschiktheid, en;
  • de transitievergoeding is daadwerkelijk aan de werknemer betaald, en;
  • de compensatie wordt binnen zes maanden na betaling aangevraagd bij het UWV, of;
  • indien de transitievergoeding is voldaan voor 1 april 2020, moet de compensatie voor 1 oktober 2020 worden aangevraagd bij het UWV (de zogenaamde ‘oude gevallen’).

Hoe dan ook, moet je de transitievergoeding in de periode tot 1 april 2020 zelf voorschieten. Ga daarom eens na wat het kost om jouw werknemer nu te ontslaan. En wat ontslag in 2020 kost. Met de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) gaat er namelijk nogal wat veranderen in de hoogte van de transitievergoeding. Bij oudere werknemers kan het bijvoorbeeld voordelig zijn om pas in 2020 te beëindigen.

Overweeg je toch een slapend dienstverband?

Houd er wel rekening mee dat er voor jou als werkgever ook risico’s zijn verbonden aan een slapend dienstverband. Zo moet je de werknemer bij herstel weer aan het werk helpen. En bovendien blijven de dienstjaren doorlopen, waardoor de eventuele (ontslag)kosten alleen maar toenemen. Houd er daarnaast rekening mee dat de periode na twee jaar ziekte, niet voor compensatie in aanmerking komt. De transitievergoeding over de periode dat het dienstverband slapend was, moet je dus hoe dan ook uit eigen zak betalen. Verder kan de compensatie nooit hoger zijn dan het bedrag aan loon dat tijdens ziekte is betaald.

Beëindig je het dienstverband na twee jaar ziekte?

Beëindig je het slapende dienstverband, dan wil je natuurlijk aanspraak kunnen maken op de compensatie. Zorg er daarom voor dat je (straks) de volgende gegevens aan het UWV kunt verstrekken:

  • de arbeidsovereenkomst, en;
  • bewijs waaruit blijkt dat de arbeidsovereenkomst is geëindigd wegens langdurige arbeidsongeschiktheid, en;
  • het bewijs dat je tijdens ziekte aan de werknemer loon hebt doorbetaald, en;
  • de gegevens die zijn gebruikt om de hoogte van de transitievergoeding te berekenen, en;
  • een bankafschrift waaruit blijkt dat de transitievergoeding is betaald.

Twijfel je of je een (slapend) dienstverband nu moet beëindigen? Of wil je weten of ook jij straks aanspraak kunt maken op de compensatie transitievergoeding? Neem gerust contact met me op. Ik help je graag verder.